Rug WikiRug Wiki

Woordenlijst

De belangrijkste vakbegrippen rond oosterse tapijten, kort en helder uitgelegd.

A

Abrash
Natuurlijke kleurafwijkingen in een tapijtvlak, die ontstaan door verschillende verfbaden of wolsoorten. Bij handgeknoopte tapijten geldt abrash als kwaliteitskenmerk.
Meer in het artikel
Aluinbeits
De klassiekste natuurlijke beits, trekt de kleurstof in de vezel zonder die te beschadigen.
Allover-motief
Doorlopend motief zonder centraal medaillon, herhalende motieven vullen gelijkmatig het hele tapijtveld.
Antieke afwerking
Kunstmatige verouderingsmethode die het uiterlijk van oude tapijten nabootst via chemische wassing, zondrogen of gecontroleerde slijtage.
Meer in het artikel
Arabesk
Gebogen ornament in de vorm van ranken, opgebouwd uit bloemmotieven en bladwerk, een terugkerend ontwerpelement in Perzische manufactuurtapijten.
Meer in het artikel
Art Silk
Verzamelnaam voor zijde-imitaties van viscose, polyester of bananenvezel. In de handel vaak misleidend als zijde aangeduid.
Asymmetrische knoop
Overkoepelende term voor de Senneh-knoop. Omsluit slechts één ketdraad volledig, de tweede draagt de draad los. Maakt fijnere gebogen patronen mogelijk.
Aanslaan
Het verdichten van de inslagrij met de ijzeren kam na elke knooprij. Bepaalt de vastheid van het weefsel.

B

Boommotief
De levensboom als centraal beeldmotief. Symboliseert vruchtbaarheid, paradijs en kosmische as, vaak in gebedstapijten en figuratieve tapijten.
Beitsmiddel
Oplossing van metaalzouten die de kleurstof op de vezel fixeert. Aluin voor heldere tinten, ijzer voor donkere, chroom voor synthetische kleuren.
Boteh
Druppel- of amandelvormig motief met gebogen punt, in Europa bekend als paisley. Van Perzische oorsprong.
Meer in het artikel
Brücke
Gangbare Duitse handelsbenaming voor een loper: een smal, lang formaat van ongeveer 60 tot 80 cm breed. Komt overeen met de Perzische Kenareh.
Bijgeschoren
Poolhoogte na de productie kunstmatig verkort, hetzij voor meer patroonhelderheid, hetzij om slijtage te verhullen.

C

Care & Fair
Duits fairtrade-initiatief van Europese tapijtimporteurs, in 1994 opgericht door Manfred Kern. Omzetbijdragen van de leden financieren scholen en sociale projecten in de knoopregio's.
Meer in het artikel
Chemische wassing
Industrieel wasproces met chloor of thee dat glans en kleurtoon reguleert. Norm in het showroomproces van de Hamburgse Speicherstadt.
Chroomkleuren
Synthetische kleurstoffen die met chroomzouten op de wol worden gefixeerd. Zeer lichtecht, maar minder levendig dan plantaardige kleuren.
Meer in het artikel
Cochenille
Dierlijke kleurstof uit schildluizen, levert karmijnrode tot purperen tinten. In Anatolië en de Kaukasus sinds de 16e eeuw in gebruik.
Cartouche
Langwerpig, vaak gewelfd motiefmedaillon in de bordure, dat inscripties of zelfstandige ornamenten opneemt.
Chintamani
Boeddhistisch symbool van drie bollen en twee linten, overgenomen uit de Aziatische kunst in Ottomaanse en Kaukasische tapijten.
Meer in het artikel
Chichi
Kaukasische stijl uit het noordoosten van Azerbeidzjan met een fijne diagonale bordure.

D

Dosar
Perzisch formaat van ongeveer 200 × 300 cm, „twee zar”, bedoeld voor de woonkamer. Tegenhanger van de kleinere Dozar.
Dozar
Traditioneel Perzisch formaat van ongeveer 200 × 130 cm, afgeleid van "do zar", een oude Perzische lengtemaat.
Meer in het artikel
Diermotief
Gestileerde of realistische afbeeldingen van vogels, herten, leeuwen of draken. Vaak met een symbolische betekenis van bescherming en macht.

E

Eikengallen
Looizuurrijke uitwassen die zwart en donkerbruin leveren. Tasten de wol op den duur aan (ijzerbeits), typisch voor ingezonken zwarte contouren.
Embossed
Engelse aanduiding voor tapijten met reliëfachtig bijgeschoren contouren. Oorspronkelijk handwerk, tegenwoordig ook machinaal en als marketingterm in gebruik.
Eslimi
Perzische term voor de zwierige arabeskenrank. Draagt palmetten en rozetten en vult het veld als een gelijkmatig vlechtwerk.

F

Figuratief tapijt
Tapijt met figuratieve motieven, zoals jachttaferelen, portretten of verhalende voorstellingen. Vaak bedoeld als wandtapijt, minder om op te lopen.
Farsibaff
„Perzisch geknoopt”. Fijne kwaliteit uit dorpswerkplaatsen, tussen stadswerk en nomadenwerk in.
Franjes
De uiteinden van de ketdraden, zichtbaar aan de twee korte zijden van het tapijt. Lengte en staat verraden leeftijd en kwaliteit.
Meer in het artikel

G

Galerijtapijt
Lang en smal tapijt van 250 tot 400 cm in de lengte en 80 tot 130 cm in de breedte, bedoeld voor halls en gangen.
Meer in het artikel
Gebedstapijt
Tapijt met richtingsgebonden mihrab-motief, gebruikt door moslims voor het dagelijkse gebed. De boog wijst tijdens het gebed naar Mekka.
Meer in het artikel
Ghazni-wol
Wol uit het Afghaanse berghoogland, rijk aan lanoline en elastisch. Standaardmateriaal voor Ziegler- en Chobi-tapijten.
Ghiordes-knoop
De Turkse symmetrische knoop, vooral gebruikt in Anatolische en Kaukasische tapijten. De draad omsluit twee ketdraden in een symmetrisch patroon.
Meer in het artikel
Gol Farang
Motief "bloem van de Franken" van Europese oorsprong, naturalistische rozen en boeketten ontleend aan Europese motieven en overgenomen in Perzische tapijten.
Meer in het artikel
Goudwassing
Speciale nabehandeling die een warme goudgele gloed oplevert. Vaak bij Ziegler-tapijten voor de westerse markt.
GoodWeave
Internationale ngo en keurmerk tegen kinderarbeid in de tapijtproductie. Onaangekondigde inspecties waarborgen een transparante toeleveringsketen; elk label draagt een controleerbaar serienummer.
Meer in het artikel
Grondweefsel
Dragend weefsel van ketting en inslag waarin de knopen worden vastgelegd. Bepaalt de stabiliteit en de vorm van het tapijt.
Gül
Achthoekige medaillon kenmerkend voor Turkmeense en Buchara-tapijten. Elke stam heeft zijn eigen karakteristieke gül-vorm.
Meer in het artikel
Gemerceriseerde katoen
Met natronloog behandelde katoen, glanst bijna zijdeachtig en wordt in gebedstapijten als zijde-imitatie gebruikt.
Geoxideerde contouren
Ingezonken zwart of donkerbruin omlijnde lijnen door ijzerbeits. Karakteristiek reliëfspel op oude tapijten.
Gewassen
Wassing na het knopen die frisse kleuren verzacht en het tapijt een vintage-glans geeft. Gangbaar bij Ziegler en Vintage.
Meer in het artikel

H

Handschrift
De kenmerkende knoopstijl van een regio of een knoper, herkenbaar aan lijnvoering, contouren en patroontrouw.
Handgeknoopt
Tapijt waarbij de pool wordt opgebouwd doordat elke draad met de hand om de ketdraden wordt geknoopt, de traditionele, arbeidsintensieve methode.
Meer in het artikel
Handgeweven
Platgeweven zonder pool, gemaakt door inslag en ket samen te vlechten, kelim en sumak zijn de bekendste vertegenwoordigers.
Meer in het artikel
Handtuften
Halfmechanisch procedé waarbij lussen met een pistool van achteren in een dragerweefsel worden geschoten en met latex gefixeerd. Geen echte knopen, geen knooptapijt.
Hatchlu (Ensi)
Kruisvormig vierveldsontwerp typerend voor Turkmeense tentopeningen, ook gebruikt als gebedstapijt. Het kruis verdeelt het veld in vier panelen.
Meer in het artikel
Heatset
Thermisch fixeerprocedé voor synthetische garens (meestal polypropyleen). Stabiliseert de gesneden pool en zorgt voor volume en veerkracht.
Henna
Oranjerode plantaardige kleurstof, in Beloetsj- en Turkmeense tapijten gebruikt voor warme accenttinten.
Herati
Klassiek allover-motief: een ruit die een bloem omsluit, omringd door gebogen bladeren in visvorm, gangbaar op Perzische dorpstapijten.
Meer in het artikel
Hoekornament
De vier hoekornamenten in het tapijtveld rond een centraal medaillon, meestal uitgevoerd als kwartmedaillons.
Meer in het artikel

I

IJzerbeits
Beits van ijzersulfaat, verdonkert de tinten en kan de wol op den duur aantasten. Herkenbaar aan ingezonken zwarte lijnen.
Indigo
Diepblauwe plantaardige kleurstof gewonnen uit de indigoplant, een van de belangrijkste traditionele kleurstoffen in de oosterse tapijtproductie.
Meer in het artikel
Inslag
De horizontale basisdraden van een tapijt, die tussen de ketdraden door worden gevoerd om de knopen vast te zetten. Hamadan heeft een enkele inslag, Bidjar twee of meer.
Meer in het artikel

J

Jachttapijt
Klassiek Perzisch thema met ruiters en wilde dieren in het veld. De hoofdwerken ontstonden in de 16e eeuw in Tabriz en Kashan.
Jufti-knoop
Knoop die om vier ketdraden wordt geknoopt in plaats van twee, bespaart tijd en materiaal, maar vermindert duurzaamheid en motiefscherpte.
Meer in het artikel

K

Kale plekken
Plekken waar de pool volledig is weggesleten, meestal op de looplijnen. Zonder repilage onherstelbaar.
Kalligrafie
In het tapijt geweven Arabische of Perzische schrifttekens, vaak verzen, dateringen of signaturen van de knoper.
Karachoph
Kazak-subgroep met een groot middenmedaillon en vier hoekvierkanten. Een van de bekendste Kazak-ontwerpen.
Karton (tapijtmodel)
Model op ruitjespapier waarbij elke knoop wordt weergegeven door een gekleurd vlak. Manufactuurknopers volgen het knoop voor knoop. In Iran heet het Talim.
Meer in het artikel
Kelim
Platgeweven tapijt zonder pool, ontstaan door samenvlechting van inslag en ket, bekend om zijn grafische motieven en grote veelzijdigheid.
Meer in het artikel
Kellegi
Perzisch langformaat, ongeveer 150-200 × 350-500 cm, klassiek voor de hoofdpositie in de opstelling met drie tapijten.
Kenareh
Perzische benaming voor een loper, een lang en smal tapijt dat langs een wand of in een gang wordt gebruikt.
Meer in het artikel
Kermes
Oudere dierlijke rode kleurstof uit schildluizen op eiken, vóór cochenille de belangrijkste bron voor diep rood.
Ket
De verticale basisdraden van een tapijt, opgespannen op het weefgetouw. De ket loopt in de lengterichting, de franjes zijn de zichtbare uiteinden.
Meer in het artikel
Kettingspanning
Spanning van de verticale kettingdraden op het weefgetouw. Ongelijkmatige spanning levert scheve tapijten en golving op.
Knoopdichtheid
Het aantal knopen per vierkante meter, indicator voor fijnheid en kwaliteit. Perzische dorpstapijten liggen op 80.000 tot 150.000 knopen/m², de fijnste Isfahan en Qom overschrijden een miljoen.
Meer in het artikel
Kufi-bordure
Bordure-motief uit gestileerd Arabisch Kufi-schrift, in Kaukasische stukken bijzonder krachtig vereenvoudigd.
Kurkwol
Bijzonder fijne en zachte wol van hals en schouders van jonge schapen. Wordt gebruikt voor de fijnste Perzische tapijten.
Meer in het artikel
Knooppatroon
Geruit knoopmodel op ruitjespapier waarin elk vakje staat voor één knoop in één kleur. Brug tussen het ontwerp en het weefgetouw.

L

La-classificatie
Kwaliteitsschaal voor Nain gebaseerd op het aantal ketdraadbundels (4la, 6la, 9la, 12la). Minder bundels = fijnere knoping.
Meer in het artikel
Lamswol
Wol uit de eerste scheerbeurt van een schaap jonger dan zeven maanden. Bijzonder zacht, vaak in fijne Perzische manufactuurtapijten.
Lanoline
Natuurlijk wolvet dat de vezel soepel houdt en vuil afstoot. Agressief wassen verwijdert het en verkort de levensduur.
Lopende hond
Geometrisch randmotief dat doet denken aan een gestileerde hond in beweging, gangbaar op Kaukasische tapijten.
Lechek-Toranj
Perzische standaardindeling met een centraal medaillon en vier hoekornamenten. Grondplan van veel Tabriz- en Isfahan-tapijten.
Loribaff
„Lori geknoopt”. Nomaden- en halfnomadenkwaliteit in het Zagros-bergland, vaak met gabbeh-karakter.
Lul
Binnenste inslagrij tussen twee knooprijen, zet de knopen vast vóór het aanslaan. Zichtbaar als een fijne dwarsdraad aan de achterkant.
Lage pool
Merkbaar versleten, maar intacte pool. Vermindert de waarde matig en sluit restauratie niet uit.

M

Meekrap
Plantaardige kleurstof uit de wortel van de meekrapplant, geeft warme rode tinten, een van de oudste en belangrijkste natuurlijke kleurstoffen.
Meer in het artikel
Mafrash
Grote opbergtas van nomaden, geknoopt of geweven in soemaktechniek. Diende voor het vervoer van huisraad.
Mahi
„Vis”-variant van het Herati-motief met langgerekte bladeren. Typisch voor Bidjar en Hamadan.
Manchester-wol
Hoogwaardige Engelse kamgarenwol, in de 19e eeuw naar Perzië geïmporteerd. Vandaag synoniem voor bijzonder glanzende, gelijkmatige wol.
Medaillon
Centraal ornament, vaak ster- of ovaalvormig, in het tapijtveld, het handelsmerk van klassieke Perzische manufactuurtapijten.
Meer in het artikel
Mihrab
Gebedsnis op een gebedstapijt, voorgesteld als een poort- of portaalboog. Wijst tijdens het gebed naar Mekka.
Meer in het artikel
Mina Chaneh
Allover-rapport van rozetten in een geometrisch raster. Nauw verwant aan het Mina Khani-motief, maar strakker gerasterd.
Mina Khani
Klassiek allover-motief: gestileerde bloemen verbonden door ranken, gangbaar op Koerdische en Perzische dorpstapijten.
Mir-e-boteh
Allover-patroon van kleine, dicht bij elkaar geplaatste boteh-motieven, dat het Mir-tapijt zijn naam gaf.
Meer in het artikel
Mottenvraat
Vraatsporen van de larven van de kledingmot in de wollen pool en in de ketting. Herkenbaar aan gaatjespatronen en kuilen in de pool.

N

Nieuw-Zeelandse wol
Lichte, langvezelige scheerwol met een hoog lanolinegehalte. Vanwege de zuiverheid en de verfbaarheid gewaardeerd voor hoogwaardige knooptapijten.
Nimbaff
Perzische classificatie voor een middelhoge knoopdichtheid. Duidt tapijten aan met ongeveer de helft van het aantal knopen van een Shahrbaff of Farsibaff.
Nomadentapijt
Tapijt geknoopt op een draagbaar weefgetouw door nomadenstammen, meestal met geometrische motieven, robuuste wol en onregelmatige afmetingen.
Meer in het artikel

O

Olifantsvoet
Westerse handelsnaam voor de Tekke-gül, omdat het motief aan olifantsafdrukken doet denken.
Open knoop
Knoop waarbij de wol schuin naar links of naar rechts naar buiten komt. Verraadt de knooprichting en daarmee vaak de herkomstregio.
Overgeverfd
Vintagetapijt dat achteraf met een krachtige kleur (meestal grijs, blauw of antraciet) is geverfd. Designproduct, geen origineel.

Ö

Öko-Tex Standard 100
Keurmerk voor schadelijke stoffen in textiel, dat ook op tapijten wordt toegepast. Toetst pesticiden, zware metalen, formaldehyde, azokleurstoffen en ftalaten, maar zegt niets over de sociale productieomstandigheden.
Meer in het artikel

P

Pool
Het oppervlak van het tapijt, gevormd door de afgeknipte knoopeinden. De poolhoogte varieert per stijl, van kort (Nain) tot lang (Gabbeh).
Meer in het artikel
Palmet
Klassieke gestileerde bloem van bovenaf gezien, een terugkerend element in Perzische manufactuurtapijten, vaak gerangschikt in een raster of langs ranken.
Meer in het artikel
Patina
Natuurlijke veroudering van het tapijtoppervlak, zachte glans, licht ingetogen kleuren en subtiele slijtage, die zich over decennia ontwikkelt en de waarde verhoogt.
Meer in het artikel
Pazyryk
Het oudst bewaard gebleven handgeknoopte tapijt ter wereld, gevonden in de Altai in 1947 en gedateerd op ongeveer de 4e eeuw voor onze jaartelling.
Meer in het artikel
Perzische knoop
Synoniem voor de Senneh-knoop, in de handel vaak tegenover de Turkse knoop geplaatst.
Plantaardige kleuren
Natuurlijke kleuren van plantaardige oorsprong, meekrap, indigo, wouw, walnootschillen. De kleuren rijpen mooi met de tijd.
Meer in het artikel
Poshti
Klein Perzisch tapijt van ongeveer 90 × 60 cm, gebruikt als zitkussen of wandkleed.
Meer in het artikel
Provenance
Sluitende herkomst- en eigendomsgeschiedenis van een tapijt. Bij antieke stukken waardebepalend.

R

Rand
De omlijsting rond een tapijt, meestal bestaande uit meerdere parallelle banden met verschillende motieven, die het middenveld omsluiten.
Raj
Kwaliteitsschaal voor Tabriz, aantal knopen op 7 cm. Een hogere Raj (50, 60, 70) geeft een hogere dichtheid aan.
Meer in het artikel
Rapportpatroon
Zich gelijkmatig herhalende patrooneenheid die het hele tapijtveld vult. Basisprincipe van veel allover-ontwerpen.
Reliëfscheren
Het achteraf uitsnijden van afzonderlijke contouren met de schaar, waardoor het patroon plastische diepte krijgt. Klassiek in de werkplaatsen van Peking en Tabriz.
Repilage
Restauratietechniek waarbij ontbrekende knopen in de oorspronkelijke kleur worden bijgeknoopt. Bij antieke tapijten waardestabiliserend.
Restaureren
Het vakkundig herstellen van beschadigde tapijten door bijknopen en werk aan franjes en zijkanten. Behoudt de waarde en de substantie van oude stukken.
Ridderspoor
Plantaardige gele kleurstof, naast wouw de op één na belangrijkste bron van geel in Perzische tapijten.
Rozet
Gestileerde bloemvorm in bovenaanzicht, basisbouwsteen van veel allover-motieven en bordure-motieven.
RugMark
Eerste keurmerk tegen kinderarbeid in de tapijtknoping, in 1994 in India opgericht. Internationaal in 2009 opgegaan in GoodWeave; in India nog altijd actief als RugMark India.
Meer in het artikel

S

Salor-gül
Oudere gül van de Salor-Turkmenen, vaak in donkerrood. Vaak hoofd-gül in Hatchlu-deurkleden.
Sardar
Een bijzondere medaillonvorm op klassieke Perzische tapijten, meestal ster- of ruitvormig met uitgewerkte hoeken.
Sjah Abbas-motief
Klassiek Perzisch patroonsysteem van grote palmetten, wolkenbanden en verweven arabesken, genoemd naar sjah Abbas I (1571 tot 1629). Het ontstond in de Safavidische hofmanufacturen en bepaalt nog altijd fijne stadstapijten uit Isfahan, Nain en Kashan.
Scheerwol
Wol van het levende schaap, in tegenstelling tot kadaver- of looierswol. Garandeert lanoline en een langere vezelstructuur.
Senneh-knoop
De Perzische asymmetrische knoop, vooral gebruikt in Iraanse tapijten. Maakt fijnere details en zachtere curven mogelijk dan de symmetrische Ghiordes-knoop.
Meer in het artikel
Shahrbaff
Perzische kwaliteitsaanduiding "stadgeknoopt", fijnere manufactuurweving tegenover dorps- of nomadenknoping.
Meer in het artikel
Shirazi
Bijzondere zijkanttechniek op Qashqai- en Shiraz-tapijten, te herkennen aan gekleurde en wisselende randen.
Meer in het artikel
Signatuur
Naam van de meester of de manufactuur die in het tapijt is geknoopt, meestal in een cartouche aan de bovenrand van het veld.
STEP Fair Trade
Zwitserse certificering voor eerlijk verhandelde tapijten, opgericht in 1995. Toetst eerlijke lonen, veilige arbeidsomstandigheden, ecologische normen in de ververij en het verbod op kinderarbeid.
Meer in het artikel
Schimmelvlekken
Bruine vlekken door schimmel bij vochtige opslag. Moeilijk te verwijderen, vaak waardeverminderend.
Sumak
Platweeftechniek waarbij de inslagdraden om groepen ketdraden worden gewikkeld, geeft een gestructureerd oppervlak met een borduurachtig uiterlijk.
Meer in het artikel
Symmetrische knoop
Overkoepelende term voor de Ghiordes-knoop. De wol omsluit twee ketdraden gelijkmatig. Robuust, met een iets grover patroonbeeld.

T

Talim
Perzische benaming voor het knoopmodel, een tekening op ruitjespapier waarop elke knoop wordt weergegeven. De tegenhanger van het Europese karton.
Meer in het artikel
Tekke-gül
Stam-gül van de Tekke-Turkmenen, achthoekig met een vierdeling. Het bekendste Turkmeense stamteken.
Tencel / Lyocell
Modernere viscosevariant met een gesloten oplosmiddelkringloop. In designtapijten in het hoge prijssegment in gebruik als zijdevervanger.
Tibetaanse wol
Hooglandwol met een dikke vezeldoorsnede en een hoog lanolinegehalte. Kenmerkend voor Tibetaans en Nepalees knoopwerk.
Tibetaanse knoop
Knoop die om een metalen staaf wordt gewikkeld die dwars over het weefgetouw ligt, kenmerkend voor Tibetaanse en Nepalese tapijten. Maakt snelle knoping en een zachte pool mogelijk.
Meer in het artikel
Tapijt van de vier jaargetijden
Perzisch figuratief tapijt met vier velden, die elk een jaargetijde symboliseren door vegetatie, dieren en bezigheden.

U

Unicum
Handgeknoopt tapijt waarvan het patroon, de kleurstelling en het formaat maar één keer bestaan. Resultaat van individuele ontwerpen en het handschrift van de knoper.

V

Valse knoop
Verzamelnaam voor spaarknopen zoals de Jufti-knoop. Slaat ketdraden over, halveert de werktijd en halveert de levensduur.
Vakkenpatroon
Indeling van het middenveld in even grote rechthoekige of ruitvormige vakken, die elk een eigen motief dragen.
Vluchtige kleur
Vroege synthetische kleurstof (vooral aniline rond 1880) die bij licht of wassen snel verbleekt. Waardeverlagend.
Vaasmotief
Centrale vaas waaruit florale ranken het veld in groeien. Leidmotief van de klassieke vazentapijten uit Kerman in de 17e eeuw.
Vintagetapijt
Half-antiek tapijt van ongeveer 30 tot 80 jaar oud, overgeverfd of gewassen voor een ingetogen, eigentijdse uitstraling. Een trendgedreven categorie.
Meer in het artikel
Viscose
Halfsynthetische vezel uit houtcellulose, vaak verkocht als „bamboezijde” of „kunstzijde”. Glanst, maar is weinig slijtvast.
Volle pool
Tapijt met een onverbruikte, volledige pool. Hoogste conditiecategorie voor gebruikte stukken.

W

Wouw
Plantaardige kleurstof van wouw, die stralende gele tinten geeft, een van de oudste gele kleurstoffen op oosterse tapijten.
Meer in het artikel
Wagireh
Klein proeftapijt dat alle motieven van een gepland grootformaat tapijt bevat, gebruikt door meesterknopers als mal.
Meer in het artikel
Walnootbolster
Plantaardige kleurstof uit de groene bolster, levert warm bruin tot zwartbruin. Klassiek voor contourlijnen.
Wijnglasbordure
Bordure-motief van gestileerde kelken met opgaande ranken. Verbreid in Kaukasische en Noordwest-Perzische tapijten.
Wolkenband
Gedraaid bandvormig randmotief van Chinese oorsprong, overgenomen in Perzisch en Turks tapijtontwerp.
Meer in het artikel
Wolkwaliteit
Beoordelingskenmerken als vezellengte, lanolinegehalte, glans en elasticiteit, die de duurzaamheid en het uiterlijk van een wollen tapijt bepalen.

Y

Yastik
Turks kussenformaat (ongeveer 50 × 90 cm), oorspronkelijk geknoopt voor divankussens.
Yatak
Turks slaaptapijt, dikke pool, vaak nomadenwerk van de Yörük.

Z

Zijkant
De verstevigde lengtekant van het tapijt, met de hand omwikkeld om de buitenste ketdraden. De kwaliteit ervan weerspiegelt het algehele vakmanschap.
Meer in het artikel
Zijde
De meest verfijnde vezel voor oosterse tapijten, van nature glanzend, zeer weerbaar, geschikt voor de fijnste dichtheden. Wordt gebruikt in Qom, Hereke en Kashmir.
Meer in het artikel
Zil-i-Sultan
Perzisch motief uit het einde van de 19e eeuw dat vazen en boeketten voorstelt, vernoemd naar Zil-i-Sultan, oudste zoon van de Qajar-sjah.

148 begrippen opgenomen. Deze woordenlijst wordt voortdurend aangevuld.

Verder lezen