Woordenlijst
De belangrijkste vakbegrippen rond oosterse tapijten, kort en helder uitgelegd.
A
- Abrash
- Natuurlijke kleurafwijkingen in een tapijtvlak, die ontstaan door verschillende verfbaden of wolsoorten. Bij handgeknoopte tapijten geldt abrash als kwaliteitskenmerk.
- Meer in het artikel
- Aluinbeits
- De klassiekste natuurlijke beits, trekt de kleurstof in de vezel zonder die te beschadigen.
- Allover-motief
- Doorlopend motief zonder centraal medaillon, herhalende motieven vullen gelijkmatig het hele tapijtveld.
- Antieke afwerking
- Kunstmatige verouderingsmethode die het uiterlijk van oude tapijten nabootst via chemische wassing, zondrogen of gecontroleerde slijtage.
- Meer in het artikel
- Arabesk
- Gebogen ornament in de vorm van ranken, opgebouwd uit bloemmotieven en bladwerk, een terugkerend ontwerpelement in Perzische manufactuurtapijten.
- Meer in het artikel
- Art Silk
- Verzamelnaam voor zijde-imitaties van viscose, polyester of bananenvezel. In de handel vaak misleidend als zijde aangeduid.
- Asymmetrische knoop
- Overkoepelende term voor de Senneh-knoop. Omsluit slechts één ketdraad volledig, de tweede draagt de draad los. Maakt fijnere gebogen patronen mogelijk.
- Aanslaan
- Het verdichten van de inslagrij met de ijzeren kam na elke knooprij. Bepaalt de vastheid van het weefsel.
B
- Boommotief
- De levensboom als centraal beeldmotief. Symboliseert vruchtbaarheid, paradijs en kosmische as, vaak in gebedstapijten en figuratieve tapijten.
- Beitsmiddel
- Oplossing van metaalzouten die de kleurstof op de vezel fixeert. Aluin voor heldere tinten, ijzer voor donkere, chroom voor synthetische kleuren.
- Boteh
- Druppel- of amandelvormig motief met gebogen punt, in Europa bekend als paisley. Van Perzische oorsprong.
- Meer in het artikel
- Brücke
- Gangbare Duitse handelsbenaming voor een loper: een smal, lang formaat van ongeveer 60 tot 80 cm breed. Komt overeen met de Perzische Kenareh.
- Bijgeschoren
- Poolhoogte na de productie kunstmatig verkort, hetzij voor meer patroonhelderheid, hetzij om slijtage te verhullen.
C
- Care & Fair
- Duits fairtrade-initiatief van Europese tapijtimporteurs, in 1994 opgericht door Manfred Kern. Omzetbijdragen van de leden financieren scholen en sociale projecten in de knoopregio's.
- Meer in het artikel
- Chemische wassing
- Industrieel wasproces met chloor of thee dat glans en kleurtoon reguleert. Norm in het showroomproces van de Hamburgse Speicherstadt.
- Chroomkleuren
- Synthetische kleurstoffen die met chroomzouten op de wol worden gefixeerd. Zeer lichtecht, maar minder levendig dan plantaardige kleuren.
- Meer in het artikel
- Cochenille
- Dierlijke kleurstof uit schildluizen, levert karmijnrode tot purperen tinten. In Anatolië en de Kaukasus sinds de 16e eeuw in gebruik.
- Cartouche
- Langwerpig, vaak gewelfd motiefmedaillon in de bordure, dat inscripties of zelfstandige ornamenten opneemt.
- Chintamani
- Boeddhistisch symbool van drie bollen en twee linten, overgenomen uit de Aziatische kunst in Ottomaanse en Kaukasische tapijten.
- Meer in het artikel
- Chichi
- Kaukasische stijl uit het noordoosten van Azerbeidzjan met een fijne diagonale bordure.
D
- Dosar
- Perzisch formaat van ongeveer 200 × 300 cm, „twee zar”, bedoeld voor de woonkamer. Tegenhanger van de kleinere Dozar.
- Dozar
- Traditioneel Perzisch formaat van ongeveer 200 × 130 cm, afgeleid van "do zar", een oude Perzische lengtemaat.
- Meer in het artikel
- Diermotief
- Gestileerde of realistische afbeeldingen van vogels, herten, leeuwen of draken. Vaak met een symbolische betekenis van bescherming en macht.
E
- Eikengallen
- Looizuurrijke uitwassen die zwart en donkerbruin leveren. Tasten de wol op den duur aan (ijzerbeits), typisch voor ingezonken zwarte contouren.
- Embossed
- Engelse aanduiding voor tapijten met reliëfachtig bijgeschoren contouren. Oorspronkelijk handwerk, tegenwoordig ook machinaal en als marketingterm in gebruik.
- Eslimi
- Perzische term voor de zwierige arabeskenrank. Draagt palmetten en rozetten en vult het veld als een gelijkmatig vlechtwerk.
F
- Figuratief tapijt
- Tapijt met figuratieve motieven, zoals jachttaferelen, portretten of verhalende voorstellingen. Vaak bedoeld als wandtapijt, minder om op te lopen.
- Farsibaff
- „Perzisch geknoopt”. Fijne kwaliteit uit dorpswerkplaatsen, tussen stadswerk en nomadenwerk in.
- Franjes
- De uiteinden van de ketdraden, zichtbaar aan de twee korte zijden van het tapijt. Lengte en staat verraden leeftijd en kwaliteit.
- Meer in het artikel
G
- Galerijtapijt
- Lang en smal tapijt van 250 tot 400 cm in de lengte en 80 tot 130 cm in de breedte, bedoeld voor halls en gangen.
- Meer in het artikel
- Gebedstapijt
- Tapijt met richtingsgebonden mihrab-motief, gebruikt door moslims voor het dagelijkse gebed. De boog wijst tijdens het gebed naar Mekka.
- Meer in het artikel
- Ghazni-wol
- Wol uit het Afghaanse berghoogland, rijk aan lanoline en elastisch. Standaardmateriaal voor Ziegler- en Chobi-tapijten.
- Ghiordes-knoop
- De Turkse symmetrische knoop, vooral gebruikt in Anatolische en Kaukasische tapijten. De draad omsluit twee ketdraden in een symmetrisch patroon.
- Meer in het artikel
- Gol Farang
- Motief "bloem van de Franken" van Europese oorsprong, naturalistische rozen en boeketten ontleend aan Europese motieven en overgenomen in Perzische tapijten.
- Meer in het artikel
- Goudwassing
- Speciale nabehandeling die een warme goudgele gloed oplevert. Vaak bij Ziegler-tapijten voor de westerse markt.
- GoodWeave
- Internationale ngo en keurmerk tegen kinderarbeid in de tapijtproductie. Onaangekondigde inspecties waarborgen een transparante toeleveringsketen; elk label draagt een controleerbaar serienummer.
- Meer in het artikel
- Grondweefsel
- Dragend weefsel van ketting en inslag waarin de knopen worden vastgelegd. Bepaalt de stabiliteit en de vorm van het tapijt.
- Gül
- Achthoekige medaillon kenmerkend voor Turkmeense en Buchara-tapijten. Elke stam heeft zijn eigen karakteristieke gül-vorm.
- Meer in het artikel
- Gemerceriseerde katoen
- Met natronloog behandelde katoen, glanst bijna zijdeachtig en wordt in gebedstapijten als zijde-imitatie gebruikt.
- Geoxideerde contouren
- Ingezonken zwart of donkerbruin omlijnde lijnen door ijzerbeits. Karakteristiek reliëfspel op oude tapijten.
- Gewassen
- Wassing na het knopen die frisse kleuren verzacht en het tapijt een vintage-glans geeft. Gangbaar bij Ziegler en Vintage.
- Meer in het artikel
H
- Handschrift
- De kenmerkende knoopstijl van een regio of een knoper, herkenbaar aan lijnvoering, contouren en patroontrouw.
- Handgeknoopt
- Tapijt waarbij de pool wordt opgebouwd doordat elke draad met de hand om de ketdraden wordt geknoopt, de traditionele, arbeidsintensieve methode.
- Meer in het artikel
- Handgeweven
- Platgeweven zonder pool, gemaakt door inslag en ket samen te vlechten, kelim en sumak zijn de bekendste vertegenwoordigers.
- Meer in het artikel
- Handtuften
- Halfmechanisch procedé waarbij lussen met een pistool van achteren in een dragerweefsel worden geschoten en met latex gefixeerd. Geen echte knopen, geen knooptapijt.
- Hatchlu (Ensi)
- Kruisvormig vierveldsontwerp typerend voor Turkmeense tentopeningen, ook gebruikt als gebedstapijt. Het kruis verdeelt het veld in vier panelen.
- Meer in het artikel
- Heatset
- Thermisch fixeerprocedé voor synthetische garens (meestal polypropyleen). Stabiliseert de gesneden pool en zorgt voor volume en veerkracht.
- Henna
- Oranjerode plantaardige kleurstof, in Beloetsj- en Turkmeense tapijten gebruikt voor warme accenttinten.
- Herati
- Klassiek allover-motief: een ruit die een bloem omsluit, omringd door gebogen bladeren in visvorm, gangbaar op Perzische dorpstapijten.
- Meer in het artikel
- Hoekornament
- De vier hoekornamenten in het tapijtveld rond een centraal medaillon, meestal uitgevoerd als kwartmedaillons.
- Meer in het artikel
I
- IJzerbeits
- Beits van ijzersulfaat, verdonkert de tinten en kan de wol op den duur aantasten. Herkenbaar aan ingezonken zwarte lijnen.
- Indigo
- Diepblauwe plantaardige kleurstof gewonnen uit de indigoplant, een van de belangrijkste traditionele kleurstoffen in de oosterse tapijtproductie.
- Meer in het artikel
- Inslag
- De horizontale basisdraden van een tapijt, die tussen de ketdraden door worden gevoerd om de knopen vast te zetten. Hamadan heeft een enkele inslag, Bidjar twee of meer.
- Meer in het artikel
J
- Jachttapijt
- Klassiek Perzisch thema met ruiters en wilde dieren in het veld. De hoofdwerken ontstonden in de 16e eeuw in Tabriz en Kashan.
- Jufti-knoop
- Knoop die om vier ketdraden wordt geknoopt in plaats van twee, bespaart tijd en materiaal, maar vermindert duurzaamheid en motiefscherpte.
- Meer in het artikel
K
- Kale plekken
- Plekken waar de pool volledig is weggesleten, meestal op de looplijnen. Zonder repilage onherstelbaar.
- Kalligrafie
- In het tapijt geweven Arabische of Perzische schrifttekens, vaak verzen, dateringen of signaturen van de knoper.
- Karachoph
- Kazak-subgroep met een groot middenmedaillon en vier hoekvierkanten. Een van de bekendste Kazak-ontwerpen.
- Karton (tapijtmodel)
- Model op ruitjespapier waarbij elke knoop wordt weergegeven door een gekleurd vlak. Manufactuurknopers volgen het knoop voor knoop. In Iran heet het Talim.
- Meer in het artikel
- Kelim
- Platgeweven tapijt zonder pool, ontstaan door samenvlechting van inslag en ket, bekend om zijn grafische motieven en grote veelzijdigheid.
- Meer in het artikel
- Kellegi
- Perzisch langformaat, ongeveer 150-200 × 350-500 cm, klassiek voor de hoofdpositie in de opstelling met drie tapijten.
- Kenareh
- Perzische benaming voor een loper, een lang en smal tapijt dat langs een wand of in een gang wordt gebruikt.
- Meer in het artikel
- Kermes
- Oudere dierlijke rode kleurstof uit schildluizen op eiken, vóór cochenille de belangrijkste bron voor diep rood.
- Ket
- De verticale basisdraden van een tapijt, opgespannen op het weefgetouw. De ket loopt in de lengterichting, de franjes zijn de zichtbare uiteinden.
- Meer in het artikel
- Kettingspanning
- Spanning van de verticale kettingdraden op het weefgetouw. Ongelijkmatige spanning levert scheve tapijten en golving op.
- Knoopdichtheid
- Het aantal knopen per vierkante meter, indicator voor fijnheid en kwaliteit. Perzische dorpstapijten liggen op 80.000 tot 150.000 knopen/m², de fijnste Isfahan en Qom overschrijden een miljoen.
- Meer in het artikel
- Kufi-bordure
- Bordure-motief uit gestileerd Arabisch Kufi-schrift, in Kaukasische stukken bijzonder krachtig vereenvoudigd.
- Kurkwol
- Bijzonder fijne en zachte wol van hals en schouders van jonge schapen. Wordt gebruikt voor de fijnste Perzische tapijten.
- Meer in het artikel
- Knooppatroon
- Geruit knoopmodel op ruitjespapier waarin elk vakje staat voor één knoop in één kleur. Brug tussen het ontwerp en het weefgetouw.
L
- La-classificatie
- Kwaliteitsschaal voor Nain gebaseerd op het aantal ketdraadbundels (4la, 6la, 9la, 12la). Minder bundels = fijnere knoping.
- Meer in het artikel
- Lamswol
- Wol uit de eerste scheerbeurt van een schaap jonger dan zeven maanden. Bijzonder zacht, vaak in fijne Perzische manufactuurtapijten.
- Lanoline
- Natuurlijk wolvet dat de vezel soepel houdt en vuil afstoot. Agressief wassen verwijdert het en verkort de levensduur.
- Lopende hond
- Geometrisch randmotief dat doet denken aan een gestileerde hond in beweging, gangbaar op Kaukasische tapijten.
- Lechek-Toranj
- Perzische standaardindeling met een centraal medaillon en vier hoekornamenten. Grondplan van veel Tabriz- en Isfahan-tapijten.
- Loribaff
- „Lori geknoopt”. Nomaden- en halfnomadenkwaliteit in het Zagros-bergland, vaak met gabbeh-karakter.
- Lul
- Binnenste inslagrij tussen twee knooprijen, zet de knopen vast vóór het aanslaan. Zichtbaar als een fijne dwarsdraad aan de achterkant.
- Lage pool
- Merkbaar versleten, maar intacte pool. Vermindert de waarde matig en sluit restauratie niet uit.
M
- Meekrap
- Plantaardige kleurstof uit de wortel van de meekrapplant, geeft warme rode tinten, een van de oudste en belangrijkste natuurlijke kleurstoffen.
- Meer in het artikel
- Mafrash
- Grote opbergtas van nomaden, geknoopt of geweven in soemaktechniek. Diende voor het vervoer van huisraad.
- Mahi
- „Vis”-variant van het Herati-motief met langgerekte bladeren. Typisch voor Bidjar en Hamadan.
- Manchester-wol
- Hoogwaardige Engelse kamgarenwol, in de 19e eeuw naar Perzië geïmporteerd. Vandaag synoniem voor bijzonder glanzende, gelijkmatige wol.
- Medaillon
- Centraal ornament, vaak ster- of ovaalvormig, in het tapijtveld, het handelsmerk van klassieke Perzische manufactuurtapijten.
- Meer in het artikel
- Mihrab
- Gebedsnis op een gebedstapijt, voorgesteld als een poort- of portaalboog. Wijst tijdens het gebed naar Mekka.
- Meer in het artikel
- Mina Chaneh
- Allover-rapport van rozetten in een geometrisch raster. Nauw verwant aan het Mina Khani-motief, maar strakker gerasterd.
- Mina Khani
- Klassiek allover-motief: gestileerde bloemen verbonden door ranken, gangbaar op Koerdische en Perzische dorpstapijten.
- Mir-e-boteh
- Allover-patroon van kleine, dicht bij elkaar geplaatste boteh-motieven, dat het Mir-tapijt zijn naam gaf.
- Meer in het artikel
- Mottenvraat
- Vraatsporen van de larven van de kledingmot in de wollen pool en in de ketting. Herkenbaar aan gaatjespatronen en kuilen in de pool.
N
- Nieuw-Zeelandse wol
- Lichte, langvezelige scheerwol met een hoog lanolinegehalte. Vanwege de zuiverheid en de verfbaarheid gewaardeerd voor hoogwaardige knooptapijten.
- Nimbaff
- Perzische classificatie voor een middelhoge knoopdichtheid. Duidt tapijten aan met ongeveer de helft van het aantal knopen van een Shahrbaff of Farsibaff.
- Nomadentapijt
- Tapijt geknoopt op een draagbaar weefgetouw door nomadenstammen, meestal met geometrische motieven, robuuste wol en onregelmatige afmetingen.
- Meer in het artikel
O
- Olifantsvoet
- Westerse handelsnaam voor de Tekke-gül, omdat het motief aan olifantsafdrukken doet denken.
- Open knoop
- Knoop waarbij de wol schuin naar links of naar rechts naar buiten komt. Verraadt de knooprichting en daarmee vaak de herkomstregio.
- Overgeverfd
- Vintagetapijt dat achteraf met een krachtige kleur (meestal grijs, blauw of antraciet) is geverfd. Designproduct, geen origineel.
Ö
- Öko-Tex Standard 100
- Keurmerk voor schadelijke stoffen in textiel, dat ook op tapijten wordt toegepast. Toetst pesticiden, zware metalen, formaldehyde, azokleurstoffen en ftalaten, maar zegt niets over de sociale productieomstandigheden.
- Meer in het artikel
P
- Pool
- Het oppervlak van het tapijt, gevormd door de afgeknipte knoopeinden. De poolhoogte varieert per stijl, van kort (Nain) tot lang (Gabbeh).
- Meer in het artikel
- Palmet
- Klassieke gestileerde bloem van bovenaf gezien, een terugkerend element in Perzische manufactuurtapijten, vaak gerangschikt in een raster of langs ranken.
- Meer in het artikel
- Patina
- Natuurlijke veroudering van het tapijtoppervlak, zachte glans, licht ingetogen kleuren en subtiele slijtage, die zich over decennia ontwikkelt en de waarde verhoogt.
- Meer in het artikel
- Pazyryk
- Het oudst bewaard gebleven handgeknoopte tapijt ter wereld, gevonden in de Altai in 1947 en gedateerd op ongeveer de 4e eeuw voor onze jaartelling.
- Meer in het artikel
- Perzische knoop
- Synoniem voor de Senneh-knoop, in de handel vaak tegenover de Turkse knoop geplaatst.
- Plantaardige kleuren
- Natuurlijke kleuren van plantaardige oorsprong, meekrap, indigo, wouw, walnootschillen. De kleuren rijpen mooi met de tijd.
- Meer in het artikel
- Poshti
- Klein Perzisch tapijt van ongeveer 90 × 60 cm, gebruikt als zitkussen of wandkleed.
- Meer in het artikel
- Provenance
- Sluitende herkomst- en eigendomsgeschiedenis van een tapijt. Bij antieke stukken waardebepalend.
R
- Rand
- De omlijsting rond een tapijt, meestal bestaande uit meerdere parallelle banden met verschillende motieven, die het middenveld omsluiten.
- Raj
- Kwaliteitsschaal voor Tabriz, aantal knopen op 7 cm. Een hogere Raj (50, 60, 70) geeft een hogere dichtheid aan.
- Meer in het artikel
- Rapportpatroon
- Zich gelijkmatig herhalende patrooneenheid die het hele tapijtveld vult. Basisprincipe van veel allover-ontwerpen.
- Reliëfscheren
- Het achteraf uitsnijden van afzonderlijke contouren met de schaar, waardoor het patroon plastische diepte krijgt. Klassiek in de werkplaatsen van Peking en Tabriz.
- Repilage
- Restauratietechniek waarbij ontbrekende knopen in de oorspronkelijke kleur worden bijgeknoopt. Bij antieke tapijten waardestabiliserend.
- Restaureren
- Het vakkundig herstellen van beschadigde tapijten door bijknopen en werk aan franjes en zijkanten. Behoudt de waarde en de substantie van oude stukken.
- Ridderspoor
- Plantaardige gele kleurstof, naast wouw de op één na belangrijkste bron van geel in Perzische tapijten.
- Rozet
- Gestileerde bloemvorm in bovenaanzicht, basisbouwsteen van veel allover-motieven en bordure-motieven.
- RugMark
- Eerste keurmerk tegen kinderarbeid in de tapijtknoping, in 1994 in India opgericht. Internationaal in 2009 opgegaan in GoodWeave; in India nog altijd actief als RugMark India.
- Meer in het artikel
S
- Salor-gül
- Oudere gül van de Salor-Turkmenen, vaak in donkerrood. Vaak hoofd-gül in Hatchlu-deurkleden.
- Sardar
- Een bijzondere medaillonvorm op klassieke Perzische tapijten, meestal ster- of ruitvormig met uitgewerkte hoeken.
- Sjah Abbas-motief
- Klassiek Perzisch patroonsysteem van grote palmetten, wolkenbanden en verweven arabesken, genoemd naar sjah Abbas I (1571 tot 1629). Het ontstond in de Safavidische hofmanufacturen en bepaalt nog altijd fijne stadstapijten uit Isfahan, Nain en Kashan.
- Scheerwol
- Wol van het levende schaap, in tegenstelling tot kadaver- of looierswol. Garandeert lanoline en een langere vezelstructuur.
- Senneh-knoop
- De Perzische asymmetrische knoop, vooral gebruikt in Iraanse tapijten. Maakt fijnere details en zachtere curven mogelijk dan de symmetrische Ghiordes-knoop.
- Meer in het artikel
- Shahrbaff
- Perzische kwaliteitsaanduiding "stadgeknoopt", fijnere manufactuurweving tegenover dorps- of nomadenknoping.
- Meer in het artikel
- Shirazi
- Bijzondere zijkanttechniek op Qashqai- en Shiraz-tapijten, te herkennen aan gekleurde en wisselende randen.
- Meer in het artikel
- Signatuur
- Naam van de meester of de manufactuur die in het tapijt is geknoopt, meestal in een cartouche aan de bovenrand van het veld.
- STEP Fair Trade
- Zwitserse certificering voor eerlijk verhandelde tapijten, opgericht in 1995. Toetst eerlijke lonen, veilige arbeidsomstandigheden, ecologische normen in de ververij en het verbod op kinderarbeid.
- Meer in het artikel
- Schimmelvlekken
- Bruine vlekken door schimmel bij vochtige opslag. Moeilijk te verwijderen, vaak waardeverminderend.
- Sumak
- Platweeftechniek waarbij de inslagdraden om groepen ketdraden worden gewikkeld, geeft een gestructureerd oppervlak met een borduurachtig uiterlijk.
- Meer in het artikel
- Symmetrische knoop
- Overkoepelende term voor de Ghiordes-knoop. De wol omsluit twee ketdraden gelijkmatig. Robuust, met een iets grover patroonbeeld.
T
- Talim
- Perzische benaming voor het knoopmodel, een tekening op ruitjespapier waarop elke knoop wordt weergegeven. De tegenhanger van het Europese karton.
- Meer in het artikel
- Tekke-gül
- Stam-gül van de Tekke-Turkmenen, achthoekig met een vierdeling. Het bekendste Turkmeense stamteken.
- Tencel / Lyocell
- Modernere viscosevariant met een gesloten oplosmiddelkringloop. In designtapijten in het hoge prijssegment in gebruik als zijdevervanger.
- Tibetaanse wol
- Hooglandwol met een dikke vezeldoorsnede en een hoog lanolinegehalte. Kenmerkend voor Tibetaans en Nepalees knoopwerk.
- Tibetaanse knoop
- Knoop die om een metalen staaf wordt gewikkeld die dwars over het weefgetouw ligt, kenmerkend voor Tibetaanse en Nepalese tapijten. Maakt snelle knoping en een zachte pool mogelijk.
- Meer in het artikel
- Tapijt van de vier jaargetijden
- Perzisch figuratief tapijt met vier velden, die elk een jaargetijde symboliseren door vegetatie, dieren en bezigheden.
U
- Unicum
- Handgeknoopt tapijt waarvan het patroon, de kleurstelling en het formaat maar één keer bestaan. Resultaat van individuele ontwerpen en het handschrift van de knoper.
V
- Valse knoop
- Verzamelnaam voor spaarknopen zoals de Jufti-knoop. Slaat ketdraden over, halveert de werktijd en halveert de levensduur.
- Vakkenpatroon
- Indeling van het middenveld in even grote rechthoekige of ruitvormige vakken, die elk een eigen motief dragen.
- Vluchtige kleur
- Vroege synthetische kleurstof (vooral aniline rond 1880) die bij licht of wassen snel verbleekt. Waardeverlagend.
- Vaasmotief
- Centrale vaas waaruit florale ranken het veld in groeien. Leidmotief van de klassieke vazentapijten uit Kerman in de 17e eeuw.
- Vintagetapijt
- Half-antiek tapijt van ongeveer 30 tot 80 jaar oud, overgeverfd of gewassen voor een ingetogen, eigentijdse uitstraling. Een trendgedreven categorie.
- Meer in het artikel
- Viscose
- Halfsynthetische vezel uit houtcellulose, vaak verkocht als „bamboezijde” of „kunstzijde”. Glanst, maar is weinig slijtvast.
- Volle pool
- Tapijt met een onverbruikte, volledige pool. Hoogste conditiecategorie voor gebruikte stukken.
W
- Wouw
- Plantaardige kleurstof van wouw, die stralende gele tinten geeft, een van de oudste gele kleurstoffen op oosterse tapijten.
- Meer in het artikel
- Wagireh
- Klein proeftapijt dat alle motieven van een gepland grootformaat tapijt bevat, gebruikt door meesterknopers als mal.
- Meer in het artikel
- Walnootbolster
- Plantaardige kleurstof uit de groene bolster, levert warm bruin tot zwartbruin. Klassiek voor contourlijnen.
- Wijnglasbordure
- Bordure-motief van gestileerde kelken met opgaande ranken. Verbreid in Kaukasische en Noordwest-Perzische tapijten.
- Wolkenband
- Gedraaid bandvormig randmotief van Chinese oorsprong, overgenomen in Perzisch en Turks tapijtontwerp.
- Meer in het artikel
- Wolkwaliteit
- Beoordelingskenmerken als vezellengte, lanolinegehalte, glans en elasticiteit, die de duurzaamheid en het uiterlijk van een wollen tapijt bepalen.
Y
- Yastik
- Turks kussenformaat (ongeveer 50 × 90 cm), oorspronkelijk geknoopt voor divankussens.
- Yatak
- Turks slaaptapijt, dikke pool, vaak nomadenwerk van de Yörük.
Z
- Zijkant
- De verstevigde lengtekant van het tapijt, met de hand omwikkeld om de buitenste ketdraden. De kwaliteit ervan weerspiegelt het algehele vakmanschap.
- Meer in het artikel
- Zijde
- De meest verfijnde vezel voor oosterse tapijten, van nature glanzend, zeer weerbaar, geschikt voor de fijnste dichtheden. Wordt gebruikt in Qom, Hereke en Kashmir.
- Meer in het artikel
- Zil-i-Sultan
- Perzisch motief uit het einde van de 19e eeuw dat vazen en boeketten voorstelt, vernoemd naar Zil-i-Sultan, oudste zoon van de Qajar-sjah.
148 begrippen opgenomen. Deze woordenlijst wordt voortdurend aangevuld.
Verder lezen
Productie van oosterse tapijten
Hoe uit wol, zijde en plantaardige verf een handgeknoopt kunstwerk ontstaat, stap voor stap uitgelegd.
LezenOosterse tapijten herkennen
De belangrijkste controlepunten om een echt handgeknoopt oosters tapijt van imitaties te onderscheiden.
LezenIn 7 stappen kenner worden
Een korte instap voor beginners, van het eerste begrip tot de koopbeslissing in zeven lessen.
Lezen