Vintage tapijten als investering
Een vintage tapijt kan een investering zijn. Het kan dat ook niet zijn. Deze pagina toont welke stukken op veilingmarkten werkelijk in waarde zijn gestegen, waaraan u ze herkent en welke aanhoudstrategie zich uit 30 jaar gedocumenteerde marktgegevens laat afleiden.
#Drie categorieën met investeringskarakter
De meeste vintage tapijten zijn geen investeringsvehikel. Een Hamadan-brug uit de jaren 1970 in middelmatige kwaliteit zal ook over 30 jaar geen waardestijging vertonen, maar in zijn levensduur uitdoven. Het investeringsgebied beperkt zich tot drie helder afgebakende categorieën.
Categorie één: gesigneerde manufactuurstukken uit gevestigde huizen. Habibian-Nain, Seyrafian-Isfahan, Davari-Isfahan, Salahi-Qum, Memarian-Tabriz. Deze manufacturen hebben een actieve verzamelmarkt met gedocumenteerde veilingresultaten sinds de jaren 1990. Waardeontwikkeling: gemiddeld 4 tot 7 procent per jaar, zonder inflatie.
Categorie twee: antieke stammen- en nomadentapijten uit de tijd vóór 1920. Tekke-hoofdtapijten, vroege Kazak, Yomud, Salor, vroege Koerdische stukken. Deze zijn vandaag verzamelaarsware met een internationaal gevestigde markt. Waardeontwikkeling: 5 tot 10 procent per jaar voor goed bewaarde topstukken.
Categorie drie: stukken met gedocumenteerde provenance. Tapijten uit beroemde collecties, uit voormalige ambassadeursresidenties, uit gedocumenteerde veilingverlopen. Hier telt niet alleen de substantie, maar de geschiedenis. Provenance-opslag: 30 tot 200 procent ten opzichte van stilistisch identieke stukken zonder geschiedenis.
#Wat niet investeringswaardig is
De meest voorkomende miskopen als investering.
Generieke manufactuurware uit de jaren 1960 tot 1980 zonder signatuur. Een Bidjar of Heriz uit deze tijd, zonder gedocumenteerde manufactuur, houdt zijn waarde grosso modo over 30 jaar, maar wint niet noemenswaard. Voor inflatie gecorrigeerd verliezen deze stukken meestal zelfs aan waarde.
Indo-Perzische en Pakistaanse imitaties. Nageknoopt in Perzische stijl, maar zonder de manufactuurwaarde. Indo-Bidjar, Pakistaanse Tabriz-imitaties. Deze stukken verliezen bij de aankoop 30 tot 50 procent en winnen niets terug.
Gabbeh en Ziegler uit de moderne commerciële productie. Ondanks hun aantrekkelijke uiterlijk hebben deze stijlen geen gevestigde veilingmarkten. Pas sinds het begin van de jaren 2000 in grote aantallen geproduceerd, ontbreekt hun de historische diepte voor verzamelaarswaarde.
Machinaal vervaardigde vintage tapijten. Ook als zij 50 jaar oud zijn en in de woonkamer van uw grootmoeder lagen, hebben machinale stukken geen verzamelmarkt en geen waardetoename.
#Aanhoudstrategie
Een zinvolle investeringsstrategie voor vintage tapijten volgt drie regels.
Ten eerste: aanhoudduur minimaal 15 tot 20 jaar. Veilingmarktcycli zijn langer dan op aandelenmarkten, en verkoopkosten bij Sotheby's of Christie's liggen op 12 tot 25 procent. Wie binnen vijf jaar weer wil verkopen, eet de marge op.
Ten tweede: correcte opslag. Een tapijt dat investeringswaardig moet zijn, moet klimatologisch constant worden bewaard, zonder direct zonlicht, met professionele wasbeurt om de 5 tot 10 jaar, beschermd tegen mottenvraat. Hamburgse pakhuizen zijn daarvoor historisch geoptimaliseerd.
Ten derde: documentatie bijhouden. Aankoopbewijs, echtheidsverklaring, restauratiegeschiedenis, verzekeringsbewijs. Zonder sluitende documentatie ligt de wederverkoopwaarde duidelijk lager.
#Veilingmarkten en taxatie
De belangrijkste veilinghuizen voor verzamelaarstapijten zijn Sotheby's (Londen, New York), Christie's (Londen, New York), Skinner (Boston, inmiddels gefuseerd met Bonham's), Rippon Boswell (Wiesbaden, Duitse markt), Lyon & Turnbull (Edinburgh).
Veilingprijzen zijn openbaar opvraagbaar via de databases van de huizen. Voor een grove waardeschatting: een vergelijkbaar tapijt van de afgelopen 5 jaar op veilingen opzoeken, verkoopprijs als referentie nemen, minus 25 procent veilingmarge geeft de realistische hamerprijs bij eigen verkoop.
Voor particuliere taxatie zijn er gecertificeerde deskundigen in Duitsland (Bundesverband openbaar benoemde en beëdigde deskundigen). Een schriftelijke waardeschatting kost € 200 tot € 800 afhankelijk van de inspanning en is relevant voor verzekering en erfeniszaken.
Voor stukken onder de € 5.000 verzamelaarswaarde loont de inspanning zelden. Hier volstaat een inschatting bij de ervaren Hamburgse handelaar.