Podróż dywanu do Niemiec

Podróż zaczyna się przed wiązaniem. Dywan potrzebuje wełny, barwionej przędzy i zlecenia, zależnie od warsztatu od samej rodziny, regionalnego właściciela manufaktury albo hurtownika z Teheranu lub Tabrizu.

W miejscowościach manufakturowych takich jak Nain, Isfahan czy Tabriz struktury są średniej skali. Manufaktura prowadzi od dziesięciu do czterdziestu krosien, zatrudnia tkaczki i uczennice i kalkuluje koszt zlecenia.

Na obszarach wiejskich, jak Hamadan, dystrykt Heriz lub u Kaszkajów, wygląda to inaczej. Tkaczki pracują w domu, często po jednym krośnie na rodzinę, a gotowy dywan sprzedają pośrednikowi, który objeżdża wioskę co dwa lub trzy tygodnie. Na rodzinę przypada od jednego do czterech dywanów rocznie.

Dla dywanu salonowego 200 × 300 centymetrów, czyli typowego rozmiaru salonu w Europie Środkowej, rodzina wiąże od sześciu do czternastu miesięcy.

Z bazarów prowincjonalnych większość dywanów przepływa przez Teheran. Na południu stolicy mają swoje siedziby duże spółki eksportowe, tradycyjnie skupione wokół Wielkiego Bazaru. Sortują jeszcze raz, robią zdjęcia, sprawdzają gęstość węzłów i pakują do eksportu.

Pakowanie nie jest sprawą drugorzędną. Rolka dywanu jest najpierw zawijana w pergamin lub papier naturalny, potem w zewnętrzną osłonę z juty lub od lat 90. XX wieku z grubego polipropylenu. Etykieta z wymiarami, gęstością węzłów, proweniencją i kolejnym numerem trafia na osłonę. Numer towarzyszy dywanowi aż do klienta końcowego.

Od eksportera w Teheranie towar idzie ciężarówką na zachód w stronę Turcji lub frachtem lotniczym z lotniska Imama Chomeiniego.

Zanim nowy dywan trafi do sprzedaży, jest w Hamburgu prany. To nie tylko zabieg higieniczny, lecz także ingerencja w wygląd. Pranie wypłukuje ostatni brud po wiązaniu, optycznie wyrównuje barwy i nadaje dywanowi miękki połysk, który europejscy nabywcy odczuwają jako orientalny.

Hamburska pralnia pracuje na słodkiej wodzie z sieci wodociągowej, średniej twardości i dobrej dla wełny. Dochodzą do tego łagodne, często roślinne środki piorące, a w niektórych domach krótkie traktowanie łupinami orzechów włoskich. Po praniu dywan jest naciągany na podłodze i powoli suszony, często przez kilka dni.

Naprawy następują od razu. Frędzle są wiązane na nowo, krawędzie ponownie wplatane, luźne węzły zabezpieczane. Doświadczona tkaczka naprawcza wykonuje od 100 do 300 nowych węzłów dziennie. Dla średniej wielkości dywanu przy małych uszkodzeniach oznacza to dzień do dwóch dni pracy.