Historia handlu dywanami w Hamburgu

W XIX wieku Hamburg był jednym z trzech wielkich miast portowych Europy, obok Londynu i Rotterdamu. Przez Łabę przybywała najpierw herbata z Chin i Indii, tytoń z państw karaibskich, kawa z Brazylii, przyprawy z Cejlonu. Dywany pojawiają się w spisach frachtów regularnie dopiero od lat 60. XIX wieku, jako ładunek dodatkowy.

Decydujący punkt: statek, który ze Smyrny lub Konstantynopola zawijał z tytoniem i figami, miał wolne miejsce. Dywany wypełniały tę przestrzeń. Były lekkie, można je było zwijać i układać w stosy, a w Hamburgu stali nabywcy, którzy zaczynali wydawać na orientalne sztuki coraz więcej pieniędzy.

Przemysłowe mieszczaństwo odkryło dywan orientalny w latach 60. i 70. XIX wieku jako symbol statusu. Smyrna w salonie, Heriz w jadalni, Bidżar w gabinecie. Hamburskie domy handlowe, które importowały już herbatę i tytoń, rozszerzały asortyment o ten nowy, dochodowy towar.

Hamburscy handlarze dywanów epoki założycielskiej nie byli pojedynczymi przedsiębiorcami, lecz często spółkami handlowymi z filiami w Smyrnie, Tbilisi, Tabrizie i Konstantynopolu. Kupowali na miejscu, transportowali towar do Hamburga i sprzedawali sklepom meblowym oraz klientom prywatnym w całej Europie Środkowej.

Nazwiska takie jak Engelhard, Behrens, a później Rosenthal można odtworzyć z hamburskich książek adresowych ok. 1900 roku. Większość tych domów miała własnych kupców w Persji, którzy tygodniami jeździli na mułach po prowincjach, oglądając dywany w wiejskich warsztatach i małych manufakturach. Najlepsze egzemplarze trafiały od razu do Hamburga, słabsze sprzedawano dalej w Smyrnie lub Konstantynopolu.

Ten model utrzymał się do lat 70. XX wieku, z przerwami spowodowanymi przez dwie wojny światowe i rewolucję irańską 1979 roku.

Speicherstadt została w czasie II wojny światowej zniszczona prawie w połowie. To, co zostało, odbudowano w latach 50. XX wieku, z charakterystycznych oryginalnych cegieł, na ile dało się je wydobyć z gruzu. Handel dywanami wrócił, teraz w nowych warunkach.

Drugi boom przyszedł w latach 60. i 70. XX wieku wraz z cudem gospodarczym. Salon bez dywanu perskiego uchodził za niedokończony. Hamburscy importerzy znów byli centralnym węzłem, teraz ze statkami kontenerowymi zamiast szkunerów i z bezpośrednimi lotami do Teheranu. Do 1979 roku.

Rewolucja irańska 1979 i wojna iracko-irańska od 1980 roku przerwały łańcuch dostaw na ponad dekadę. Wkroczyły manufaktury tureckie, afgańskie i nepalskie. Hamburski handel pozostał, ale stał się bardziej zróżnicowany. Dziś w magazynach leżą obok siebie perskie Tabriz, tureckie Kayseri, afgańskie kilimy i nepalsko-tybetańskie dywany.