Magazyn dywanów w Speicherstadt

Magazyny Speicherstadt są zbudowane z czerwonej cegły na dębowych palach. To nie tylko hamburska tradycja, lecz fizyka budowli. Cegła powoli wchłania wilgoć i powoli ją oddaje. Dąb pod wodą nie gnije, lecz twardnieje. Razem daje to pomieszczenie magazynowe o zadziwiająco stałym klimacie, bez potrzeby jakiejkolwiek techniki klimatyzacyjnej.

Dla dywanów wełnianych jest to idealne. Wełna chłonie do 30 procent swojej masy wilgoci, nie sprawiając wrażenia mokrej. W zbyt suchym pomieszczeniu staje się krucha, w zbyt wilgotnym pojawiają się plamy stęchlizny. Magazyny ustalają się na poziomie ok. 50–60 procent wilgotności względnej i utrzymują od 10 do 18 stopni Celsjusza w zależności od pory roku. To dokładnie ten zakres, w którym orientalne dywany wełniane pozostają stabilne.

Dla dywanów jedwabnych klimat jest jeszcze ważniejszy. Jedwab reaguje na suche powietrze kruchością, na zbyt wilgotne utratą blasku. Magazyny są tu pasywną ochroną, bez rachunku za prąd.

Czarne, żeliwne ramiona obrotowe, które wystają z fasad magazynów, nie są dekoracją. To wciągarki. Zostały zamontowane między 1885 a 1910 rokiem, początkowo z napędem ręcznym z bębnem i wciągarką linową, później z silnikiem elektrycznym. Pojedyncza wciągarka podnosi od 500 do 1000 kilogramów, zależnie od modelu i piętra.

Dla dywanów była to jedyna praktyczna metoda. Rolka ciężkiego Bidżaru lub Heriza waży od 30 do 80 kilogramów. Trzech ludzi nosi ją po schodach na drugie piętro, pięciu na czwarte. Przy wciągarce wystarczy jeden człowiek przy dźwigni i drugi, który wprowadza rolkę przez okno docelowego piętra. Dwie minuty na rolkę, przy hurtowych ilościach to nie wymaga dodatkowego weekendu.

Większość wciągarek jest dziś unieruchomiona, niektóre dba się o jako zabytki. W części budynków działają nadal i są używane dokładnie do tego celu.

Speicherstadt nie jest układem ulicznym, lecz układem wodnym. Między każdym kwartałem płynie kanał, czyli wąskie, zmienne pływowo ramię wody. Po tych kanałach do lat 60. XX wieku pływały szuty, małe płaskodenne barki bez własnego napędu.

Towary ładowano z głównego basenu portowego na szutę, ciągniono przez kanał pod właściwą bramę magazynu i tam podnoszono wciągarką w górę. Szuta nie potrzebowała ciężarówki, ciężarówka nie potrzebowała dźwigu portowego. Jak na hamburskie warunki logistyka była zaskakująco kompaktowa.

Dla dywanów oznaczało to w praktyce: dostawa towaru ze Smyrny mogła zostać rozładowana o 9 rano na nabrzeżu głównym i o 11 leżeć już na trzecim piętrze magazynu, bez tego, by paczka zobaczyła ulicę. Dziś po kanałach nie pływają już żadne szuty, ale architektura przypomina, jak wydajna była ta logistyka.