Jak rozpoznać wartościowy dywan perski
Nie każdy dywan perski jest towarem kolekcjonerskim. Rozróżnienie między solidnym dywanem do mieszkania a egzemplarzem o wartości inwestycyjnej opiera się na jasnych kryteriach. Ta strona pokazuje, jak postępują profesjonaliści i na co mogą zwrócić uwagę prywatni kupujący.
#Proweniencja i sygnatura manufaktury
Najważniejszym czynnikiem jest pochodzenie. Manufaktura o ugruntowanej reputacji (Habibian w Nain, Seyrafian w Isfahanie, Davari w Isfahanie, Salahi w Qum, pojedyncze manufaktury Tabriz) automatycznie podnosi dywan do innej klasy cenowej, często z dwu- do trzykrotną różnicą wartości rynkowej w porównaniu z niesygnowanym egzemplarzem z tego samego regionu.
Sygnatura znajduje się zwykle w kartuszu wpleciony na górnej lub dolnej krawędzi bordiury, pismem arabskim lub perskim. W dużych manufakturach obejmuje nazwisko rodowe, czasem datę lub numer pracy.
Uwaga: sygnatury bywają fałszowane. Kartusz manufaktury sam w sobie nie jest dowodem. Musi być poparty analizą stylu, strukturą węzłów i farbowaniem. Uznani handlarze i domy aukcyjne mają doświadczenie z charakterystycznymi cechami wiązania każdej manufaktury, na których weryfikuje się autentyczność.
#Struktura węzłów i symetria
Wysokiej jakości dywany perskie wykazują wyjątkowo równomierną pracę węzłową. Węzły siedzą w prostych liniach zarówno poziomo, jak i pionowo, bez odchyleń. W egzemplarzu przeciętnym węzły w rzędach są lekko przesunięte, pojedyncze węzły są większe lub mniejsze od sąsiednich.
Gęstość węzłów jest drugą cechą, choć nie sama w sobie. 700 000 węzłów na metr kwadratowy w przeciętnej wełnie i farbowaniu chemicznym jest warte mniej niż 350 000 węzłów w wełnie korkowej z farbowaniem naturalnym. Gęstość trzeba oceniać razem z materiałem i farbowaniem.
Symetria bordiury to kolejny wskaźnik. W egzemplarzu manufakturowym bordiura biegnie wokół dokładnie, z identycznymi rozwiązaniami w narożnikach i czystymi przejściami między bordiurą główną a pomocniczą. W dywanach wiejskich lub plemiennych widać tu często twórcze rozwiązania, czarujące, ale inaczej kwalifikujące wartość.
#Jakość wełny jako wartość substancjalna
Wełna korkowa z wysokogórskich rejonów Persji (Chorasan, Kerman, części Azerbejdżanu) to kategoria najwyższa. Włókno pochodzi z najgłębszej warstwy runa, jest szczególnie subtelne, długie i bogate w tłuszcz. Dywany z wełny korkowej w dotyku przypominają jedwab, lekko połyskują w świetle i starzeją się szczególnie pięknie.
Do oceny: wciśnij mocno kciuk we włos i puść. Wełna korkowa natychmiast w całości się prostuje. Wełna przeciętna pozostaje przez kilka sekund spłaszczona, bardzo słaba wełna trwale zachowuje odcisk.
Ważny też połysk. Niewyprana wełna korkowa wygląda matowo, wyprana pokazuje spokojny, niemal srebrny połysk w świetle bocznym. Jeśli połysk wydaje się twardy i błyszczący, często wręcz lustrzany, to zwykle wskazówka chemicznego prania lub materiału syntetycznego.
#Stan i naprawy
Wartościowy dywan nie musi być nieskazitelny. Musi jednak być nienaruszony w swojej substancji. Oryginalne frędzle, oryginalne krawędzie, kompletny włos bez dziur i miejsc przetartych, brak pleśni, brak śladów moli.
Naprawy nie muszą obniżać wartości, lecz muszą być rozpoznawalne i czyste. Profesjonalna tkaczka naprawcza potrafi na nowo zawiązać frędzle, na nowo wpleść krawędzie, zamknąć niewielkie dziury. Od strony przodu efekt często wygląda nieskazitelnie, od strony tyłu jest jednak wyraźnie identyfikowalny.
Ukryte naprawy lub przemalowania to sygnał ostrzegawczy. Jeśli dywan wygląda podejrzanie idealnie jak na swój domniemany wiek, warto sprawdzić tylną stronę pod lupą. Doświadczony handlarz rozpoznaje ukryte ingerencje natychmiast i powinien je ujawnić.
Punkt najważniejszy: dobry handlarz dokumentuje wszystkie renowacje na piśmie w chwili sprzedaży. Bez tej dokumentacji ryzyko wyraźnie rośnie.
Czytaj dalej
Rozpoznawanie dywanów orientalnych
Najważniejsze cechy pozwalające odróżnić prawdziwy ręcznie wiązany dywan orientalny od imitacji.
CzytajDlaczego prawdziwe dywany są drogie
Sześć powodów, dla których ręcznie wiązany dywan orientalny słusznie kosztuje kilka tysięcy euro. Materiał, czas pracy, łańcuch dostaw, kontrola jakości.
CzytajGęstość węzłów wyjaśniona
Jak mierzy się gęstość węzłów, co mówi o jakości i jakie wartości są typowe dla której kategorii dywanu.
Czytaj