Gęstość węzłów wyjaśniona

Tradycja niemiecka i francuska mierzy w węzłach na metr kwadratowy. Świat anglojęzyczny posługuje się węzłami na cal kwadratowy (KPSI). Perskie manufaktury liczą często w raj, perskiej jednostce długości około 7 cm.

Praktyczny pomiar wygląda tak: obróć dywan na drugą stronę. Na tylnej stronie zlicza się węzły w jednym centymetrze kwadratowym, mnoży przez 10 000 i otrzymuje wartość na metr kwadratowy. Subtelny Tabriz o gęstości 35 węzłów na centymetr kwadratowy (czyli około 5,9 × 5,9 węzłów w 1 cm²) ma 350 000 węzłów na metr kwadratowy.

Przeliczanie na KPSI jest proste: liczba węzłów na metr kwadratowy podzielona przez 1 550 daje KPSI. 350 000 węzłów na m² odpowiada zatem około 226 KPSI. Skala raj jest bardziej złożona, bo jest specyficzna dla systemu i interpretowana inaczej w zależności od perskiego regionu.

Egzemplarze Berber i Gabbeh z tradycji nomadycznej mieszczą się najczęściej między 60 000 a 150 000 węzłów na m². Niska gęstość jest tu zamierzona, gruba wełna i wysoki włos to cel projektowy.

Dywany wiejskie i plemienne, jak Hamadan, Sirjan czy Kazak, mieszczą się między 100 000 a 300 000 węzłów. Mocne, czytelne wzory, dobre do codziennego użytku mieszkaniowego.

Egzemplarze manufakturowe z perskich ośrodków tkackich, jak Tabriz, Heriz czy Bidjar, mieszczą się między 200 000 a 500 000. Tu gęstość węzłów staje się argumentem sprzedażowym, często podawanym wprost na etykiecie.

Najsubtelniejsze manufakturowe dywany wełniane z Nain (4 La) oraz Isfahanu (Seyrafian, Davari) osiągają 600 000 do 1 000 000 węzłów na m². Powyżej tego progu wełna staje się technicznie nieopłacalna, bo włókno dochodzi do swoich granic.

Jedwabne dywany z Hereke i Qum mieszczą się między 1 000 000 a 2 000 000 węzłów na m². Wykorzystuje się tu subtelność jedwabiu morwowego, by umożliwić figuralne dopracowanie szczegółów.