Haji Jalili

Najważniejsza sygnatura Tabrizu XIX wieku

Haji Jalili (pisany także „Hadji Jallili" lub „Haji Jalil") był wiodącym mistrzem tkaczem Tabrizu w drugiej połowie XIX wieku. Jego warsztat mieścił się prawdopodobnie w Marand, niewielkim mieście na północ od Tabrizu, i produkował między około 1850 a 1900 rokiem ograniczoną liczbę dywanów, które dziś należą do najbardziej pożądanych egzemplarzy kolekcjonerskich sztuki dywanu orientalnego.

Sygnatura stylistyczna

Charakterystyczna paleta Hajiego Jaliliego wyraźnie odróżnia się od klasycznej, głęboko czerwonej tradycji Tabrizu. Jego dywany ukazują przeważnie tło w kolorze kości słoniowej lub jasnobeżowe ze stonowanymi akcentami w łososiowej czerwieni, starym złocie, szałwiowej zieleni i przełamanym błękicie. Typowe motywy to drzewa życia, rzędy cyprysów, liście wierzby i medaliony kwiatowe, wszystkie w niezwykle delikatnym wykonaniu, często z jedwabnymi konturami.

Gęstość węzłów jego prac osiąga 500 000 do 900 000 węzłów na metr kwadratowy. Stosowany materiał to najwyższej jakości wełna korkowa na bawełnianej osnowie, niekiedy z wplecionymi nićmi jedwabiu.

Muzeum i aukcja

Kilka sygnowanych dywanów Hajiego Jaliliego znajduje się obecnie w zbiorach publicznych, między innymi w Textile Museum w Waszyngtonie i Metropolitan Museum of Art. Na aukcjach w Christie's i Sotheby's dobrze zachowane egzemplarze regularnie osiągają ceny sześciocyfrowe, dywany rekordowe przekraczały próg miliona.

Sygnatura „Hadji Jallili" jest w niektórych egzemplarzach wwiązana u dolnej krawędzi bordiury, często z datą roczną, przedstawione „Drzewo Życia" z 1875 roku stanowi kanoniczny przykład warsztatu.

Spuścizna

Słownictwo projektowe Hajiego Jaliliego kształtuje produkcję Tabrizu do dziś. Współczesne warsztaty w Tabrizie reprodukują jego wzory, które prowadzone są w handlu jako „wzory Jalili". Nabycie oryginału z jego warsztatu pozostaje jednak w znacznej mierze zarezerwowane dla rynku aukcyjnego i ugruntowanych kolekcjonerów.