Zijde vs. wol
Zodra een handgeknoopt oosters tapijt op de shortlist staat, komt vroeg of laat de materiaalvraag. Zijde of wol? Beide zijn natuurlijke vezels met een lange traditie en een heel ander karakter. Deze pagina vergelijkt beide rechtstreeks, met heldere adviezen per woonsituatie.
Zeven criteria in direct vergelijk
De korte versie voor wie haast heeft. De paragrafen hieronder verdiepen elk criterium.
| Criterium | Zijde | Wol |
|---|---|---|
| Glans | natuurlijk veranderend, lichtbreking wisselt met de kijkhoek | matte schittering, rustig karakter |
| Knoopdichtheid | 400.000 tot 1.500.000 knopen per m² | 120.000 tot 500.000 knopen per m² |
| Slijtvastheid | zacht, gevoelig voor drukplekken, ongeschikt voor looproutes | robuust, verende vezel, geschikt voor drukke ruimtes |
| Onderhoud | droogreiniging, geen water, geen huismiddeltjes | stofzuigen, vlekreiniging, elke 5 tot 10 jaar professionele wasbeurt |
| Levensduur | 30 tot 80 jaar bij correcte opslag | 60 tot 150 jaar, vaak generatieoverschrijdend |
| Prijs per m² | 1.500 tot 8.000 euro naargelang knoopdichtheid | 200 tot 4.000 euro naargelang kwaliteit |
| Beste ruimtes | slaapkamer, wandtapijt, vitrinestuk | woonkamer, eetkamer, gang, slaapkamer |
#Glans en lichtwerking
Het eerste verschil dat iedereen meteen ziet: zijde verandert van kleur in het licht. Een zijden vezel is flinterdun en glad, ze weerkaatst het licht in een smalle, gerichte hoek. Vanaf twee meter afstand lijkt een zijden tapijt op twee verschillende stukken, afhankelijk van of u vanuit het noorden of het zuiden kijkt.
Wol is een gekrulde vezel met een onregelmatig oppervlak. Ze verstrooit het licht in plaats van het te spiegelen. Een wollen tapijt behoudt zijn karakter vanuit elke kijkhoek en onder elke lichtbron. Dat werkt rustiger en uitnodigender, maar minder spectaculair.
Voor representatieve ruimtes met daglicht van twee zijden kan zijde een zinvolle keuze zijn. Voor ruimtes met vooral avondgebruik en een knusse sfeer blijft wol de eerste keuze.
#Slijtvastheid en looproute
Hier wordt het praktische verschil groot. Zijde is zacht en glad, wat ze fijn aanvoelt, maar gevoelig maakt voor druk en wrijving. Een bankpoot laat na weken een zichtbare afdruk achter. Een plek waar dagelijks over wordt gelopen, glanst na een jaar duidelijk anders dan de rest.
Wol is gekruld en veert na. Drukt u een wollen tapijt in met de vinger, dan keert de plek binnen seconden in zijn oorspronkelijke vorm terug. Dat is ook de reden dat wollen tapijten zelfs na 50 jaar in de looproute nog acceptabel ogen, terwijl zijden tapijten op druk belopen plekken zichtbaar verslijten.
Vuistregel: zijde hoort daar waar zelden of zacht wordt gelopen. Slaapkamer, formele eetkamer, showroomstuk. Wol hoort in elke ruimte die dagelijks wordt gebruikt.
#Onderhoudsinspanning en risico's
Wol is verbazend onderhoudsarm. De vezel neemt tot 30 procent van haar eigen gewicht aan vocht op zonder nat aan te voelen, en geeft het weer af. Dat maakt wol grotendeels ongevoelig voor gemorste vloeistof, mits u snel opneemt. Een professionele wasbeurt elke 5 tot 10 jaar volstaat voor woonkamerstukken.
Zijde verdraagt geen water. Een omgevallen glas rode wijn dat een wollen tapijt overleeft, laat op zijde vaak blijvende schade achter. Ook huismiddeltjes als azijnwater of mineraalwater zijn taboe. Zijden tapijten hebben droogreiniging bij een specialist nodig en moeten tegen zonlicht worden beschermd, omdat de vezel bij UV-belasting snel verbleekt.
Voor gezinnen met kinderen en huisdieren is het antwoord helder. Wol. Voor verzamelaars die een bijzondere ruimte willen inrichten kan zijde de juiste keuze zijn, mits de onderhoudseisen worden aanvaard.
#Knoopdichtheid en fijne patronen
De knoopdichtheid is nauw verbonden met het materiaal. Zijde laat fijnere knopen toe dan wol, omdat de vezel dunner en gelijkmatiger is. Hereke-zijden tapijten uit het huidige Turkije bereiken 1,2 tot 1,5 miljoen knopen per vierkante meter, sommige bijzondere stukken zelfs tot 2 miljoen.
Wollen tapijten bewegen zich meestal tussen 200.000 en 500.000 knopen per vierkante meter. Topwerken uit Nain of Isfahan halen 800.000, dat is de bovengrens van wat met wol mogelijk is.
Voor figuratieve of zeer gedetailleerde patronen is die dichtheid een technisch voordeel van zijde. Op een Hereke-zijden tapijt zijn paarden met individuele manenharen zichtbaar, dat lukt in wol gewoonweg niet. Voor klassieke geometrische of bloemmotieven volstaat de wollen dichtheid ruimschoots.
#Prijs en waardeontwikkeling
Zijde is aanzienlijk duurder dan wol, zowel bij eerste aankoop als over de levensduur. Een zijden Hereke kost 2.500 tot 8.000 euro per vierkante meter, een vergelijkbaar grote Bidjar of Heriz uit wol 600 tot 2.000 euro.
In de waardeontwikkeling pakt het verschil anders uit. Antieke wollen tapijten van verzamelaarskwaliteit behouden hun waarde of winnen, omdat de substantie na 80 jaar nog draagt. Antieke zijden tapijten zijn zelden in goede staat, omdat de vezel over de decennia verslijt. De duurste veilingstukken zijn vrijwel altijd oude wollen tapijten met geschiedenis, geen oude zijde.
Voor de doorsnee koper betekent dat: wol is economisch de betere keuze. Zijde is een esthetische beslissing, die u bewust neemt.
Verder lezen
Materialen voor oosterse tapijten
Scheerwol, zijde, katoen, jute en synthetisch. Wat elke vezel onderscheidt, waar zij geschikt voor is en hoe zij aanvoelt.
LezenKnooptypen in het oosters tapijt
Ghiordes, Senneh, Jufti en de Tibetaanse loop-knoop. Wat de vier knopen onderscheidt en hoe knoopdichtheid de waarde bepaalt.
LezenHandgeknoopt vs. machinaal
Hoe een handgeknoopt oosters tapijt verschilt van een machinaal vervaardigd tapijt. Acht criteria, een vergelijkingstabel, een heldere koopaanbeveling.
Lezen